24.05.2026
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi kararıyla Cumhuriyet Halk Partisi’nin 2023 yılında yaptığı 38. Olağan Kurultayı Mutlak Butlan gerekçesiyle iptal edildi. Seçilmiş, CHP genel başkanı ve parti yönetimini tedbiren görevden uzaklaştıran ve önceki yönetimi göreve iade eden Karar ile 2023 yılından bu yana yapılan, tüm olağan ve olağanüstü kurultaylar ile bu kurultaylarda alınan kararları da iptal edildi.
Kamuoyuyla paylaşılan bu karar, siyasi tarafların tutumundan bağımsız olarak evrensel hukuk standartları yanında yürürlükteki siyasi partiler ve seçim kanunlarına aykırıdır. Karar ile siyasal alan yetkisiz yargı organları eli dizayn edilmektedir.
Siyasi Partiler Kanunu, siyasi partilerin kongrelerinin Yüksek Seçim Kurulu (YSK) gözetiminde gerçekleştirileceğini açıkça düzenlemekte; Anayasa’nın 79. maddesi ise YSK kararlarının kesin olduğunu ve yargı denetimine kapalı bulunduğunu hükme bağlamaktadır. İptal edilen kurultayların hepsi, YSK tarafından görevlendirilen seçim kurullarının denetiminde yapılmış ve seçim sonuçları ilgili ilçe seçim kurulunca tasdik edilmiştir. Buna rağmen bir mahkemesinin bu kurultayları iptal etmesi, Anayasa’dan kaynaklanan yetki sınırları kriteri bakımından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.
Kararın dayanakları arasında sayılan Ankara 26. Asliye Ceza Mahkemesi ve İstanbul 72. Asliye Ceza Mahkemesinde süren yargılamalarda verilmiş ve kesinleşmiş herhangi bir mahkûmiyet kararı bulunmamaktadır. Mahkemenin, sonuçlanmamış ceza dosyalarını esas alarak mutlak butlan kararı vermesi, Anayasa’nın 38. maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/2. maddesiyle güvence altına alınan masumiyet karinesi ilkesine aykırıdır.
Mahkeme, sadece tartışılan ve dava konusu edilen 2023 kurultayının iptali ile sınırlı kalmayıp partinin yaptığı sonraki tüm kongre ve kurultayları da iptal ederek, seçilmiş parti yönetiminin görevden alınmasına ve yerine önceki yönetimin göreve getirilmesine karar vermesi Kanunlar ve parti tüzüğü CHP genel başkanı ve parti yönetimini belirleme hakkı parti delegelerine aittir. Karar bu boyutuyla Anayasa’nın 67. maddesi ve AİHS’e Ek 1 No’lu Protokol ile güvence altındaki seçme ve seçilme hakkı ile örgütlenme özgürlüğüne açık, ağır ve orantısız bir müdahaledir.
Siyasi süreçlere ilişkin yargısal kararların hukuki çerçeve içinde kalması ve evrensel insan hakları standartlarıyla uyumlu olması gerekir. Mutlak Butlan kararı; yargı yetkisinin sınırları, masumiyet karinesi, seçme ve seçilme hakkı, örgütlenme özgürlüğü ve orantılılık ilkesine aykırıdır.
YSK, seçim hukuku ve kendi görev yetki sınırını ihlal eden bu hukuk dışı karar ile ilgili olarak herhangi bir başvuru aramaksızın seçme ve seçilme hakkını korumak üzere harekete geçmelidir. Yurttaşların yargıya olan güvenini yeniden tesis edilmesinin yegâne yolu, evrensel hukuk normlarına uyulması ve her durumda hukukun üstünlüğü ilkesine bağlı kalınması ile mümkündür. Mutlak butlan iddiasına ilişkin yargı sürecinde bu ilkeler hayata geçirilmeli ve süreç tam bir şeffaflık ile yürütülmelidir.
Eşit Haklar için İzleme Derneği – Hak İnisiyatifi Derneği – İnsan Hakları Derneği –
İnsan Hakları Gündemi Derneği – Yurttaşlık Derneği
